İnternet

Dünya E-Sandık Modelinde

16.3.2015
0Yorum
3423Okunma

Dünya E-Sandık Modelinde, Biz İse Tahta Sandık. Türkiye bir seçimde daha sınıfta kaldı.

Türkiye bir seçimde daha sınıfta kaldı. Teknolojinin kullanılmadığı bir seçimi daha geride bıraktık. Kullanılan karton paravanlardan ve tahta sandıklardan gene kurtulamadık. Hâlbuki basit ve hızlı oy kullanımını sağlayan e-sandıklar 2009 yerel seçimlerinde de kullanılmadı. Türkiye bir seçimde daha sınıfta kaldı. Teknolojinin kullanılmadığı bir seçimi daha geride bıraktık. Kullanılan karton paravanlardan ve tahta sandıklardan gene kurtulamadık. Hâlbuki basit ve hızlı oy kullanımını sağlayan e-sandıklar 2009 yerel seçimlerinde de kullanılmadı.

Türkiye bir seçimde daha sınıfta kaldı. Teknolojinin kullanılmadığı bir seçimi daha geride bıraktık. Kullanılan karton paravanlardan ve tahta sandıklardan gene kurtulamadık. Hâlbuki basit ve hızlı oy kullanımını sağlayan e-sandıklar 2009 yerel seçimlerinde de kullanılmadı.
Milliyet gazetesi yazarlarından Şükrü Andiç' in yazısında daha detaylı olarak bu konudan bahsedilmiş. Aşağıda konu ile ilgili detayları aktarmaya çalışayım.

Bir yandan vatandaşların hızlı, güvenli ve kolay yoldan oy kullanabilmesini sağlayan, diğer taraftan da seçime katılım oranını artıran elektronik oy uygulaması dün yapılan seçimlerde de Türkiye tarafından tercih edilmedi. Gelişmiş ülkeler bu alana yaptıkları yatırımın ardından oy kullanma ve sayım işlemini elektronik ortama taşırken, Türkiye de tahta sandık geleneği değişmedi.
Başta ABD olmak üzere, İngiltere, Fransa, Almanya, Estonya, Brezilya, İzlanda gibi onlarca farklı ülkede seçimler elektronik ortamda yapılırken Türk halkı karton ya da tahtadan yapılmış ilkel paravanların ardında kullandığı oyunu tahta sandıklara attı.

E-sandıklar kuruluyor!

Dünya örneklerine bakıldığında, elektronik seçim (e-seçim) uygulamasının, e-sandık olarak adlandırılan oy makinelerinden yapıldığı görülüyor.
Vatandaşlar yoğun güvenlik yazılımlarıyla yüklü bu makineler üzerinden parmak izi, optik tarayıcı, vatandaşlık numarasının tespiti veya kimlik okuyucu gibi uygulamalar aracılığıyla oy verme işlemini yapıyor. Bu makineler para çekilmesine aracılık eden ATM cihazlarını andırıyor. e-seçim üzerinde çalışan donanım üreticilerinin çoğunluğu bankacılık üzerine iş yapan firmalardan oluşuyor.

Çıktıdan kontrol var

Elektronik sandıklar üzerinde, partilerin logoları ve parti başkanlarının resimlerinin bulunduğu bilgi ekranı bulunuyor. Ayrıca bilgisayarda kimlik doğrulanması ve oy vermek için kullanılan basit bir klavye var.
Oy verecek olan kişi, kişisel bilgilerinin yer aldığı numarayı ve oy vereceği kişinin aday numarasını birleştirerek bilgisayara giriyor. Yazılım sistemi ilgili bölgedeki adayların olduğu kutucuklar hazırlayarak, dokunmatik ekran üzerinden direkt olarak oy kullanılmasını da sağlayabiliyor. Oy kullananlar bilgisayara bağlı bulunan yazıcı aracılığıyla kâğıt çıktı alıp oylarını kontrol edebiliyor.
Brezilya da yapılan son seçimlere bakıldığında 108 milyon kişinin oy kullandığı elektronik platform için 325 bin e-sandık kuruldu. Oyu sonuçları aynı günün akşam saatlerinde tüm detaylarıyla birlikte açıklandı.

Elektronik seçime adım adım geçiliyor

Elektronik seçim uygulamasını kullanan ülkelerde, bilgisayarlara kötü niyetli saldırıların engellenmesi için farklı metotlar kullanılıyor.
Bazı ülkelerde sandıklar elektronik olarak birbirine bağlanmıyor. Sandık başkanı disketi alıp merkeze götürüyor. Ardından gelen tüm disketlerdeki veriler birleştirilerek kısa sürede oylamanın sonucu alınıyor.
Elektronik olarak internet üzerinden birbirine bağlı olan uygulamalarda ise sonuçların çok daha hızlı alınmasının önü açılıyor. Her iki uygulamada da mükerrer oy kullanımının sistemde görüntülenmesini sağlayan yöntemler bulunuyor.
Elektronik seçimler birçok avantajla birlikte milyonlarca dolarlık donanım ve yazılım yatırımını da beraberinde getiriyor. Bu yöntemi kullanan ülkeler küçük çaplı elektronik oylama denemelerinin ardından tüm yatırımları tamamlayıp ülke genelindeki seçimlerde bu uygulamayı kullanmayı tercih ediyor.

YSK’ nin internet sitesi zayıf not aldı

Yeni nesil seçim yönteminde oylar elektronik platformda taşınırken, Türkiye de oylar çuvalla taşınıyor, bu yüzden de taşıma sırasında kötü niyetli müdahaleler olabiliyor.
Çöplerden oy toplanıyor. Bu durum klasik seçim yöntemlerinde karşılan en büyük sorunların basında geliyor. Tüm bunlara karşılık oy verdikten sonra mükerrer oy kullanımını engellemek için parmakları boyama işlemi dün yapılan seçimde uygulanmadı.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) oldukça basit özellikleriyle dikkat çeken “www.ysk.gov.tr” adlı internet sitesinde geçmiş duyuruların yanı sıra, geçici seçim sonuç tutanaklarını yayımlayacağını açıkladı.
Yüksek Seçim Kurulunun sitesinde ayrıca, kimlik numarası girilerek vatandaşların nerede oy kullanacağını öğreneceği sorgu ekranı da yer aldı.

Yorumlar

DİĞER İÇERİKLER